Sosy, Dipy i Dressingi

Wielkanocne sosy do jajek – przepisy na domowy majonez i sos tatarski


Majonez to jeden z podstawowych produktów, które wiele osób zawsze ma w swojej lodówce. Jest niezastąpiony nie tylko na co dzień, ale również – a może przede wszystkim – podczas przygotowań do Świąt Wielkanocnych. Stanowi niezbędny składnik uwielbianej przez Polaków sałatki jarzynowej, jest podstawowym sosem do jajek lub śledzi, a nawet zamiennikiem oleju w niektórych rodzajach babek. A gdyby tak w tym roku nieco zaszaleć i zamiast gotowego majonezu ze sklepowej półki wybrać jego domową, naturalną wersję? Wbrew pozorom jej przygotowanie jest banalnie proste.

 

Domowy majonez jest prostszy niż myślisz 

Teorii na temat powstania majonezu jest co najmniej kilka. Większość z nich łączy ten popularny sos z kuchnią francuską, zaś sama jego nazwa ma pochodzić od słowa „moyeu”, które oznacza po prostu „żółtko”. Podstawowa wersja majonezu składa się bowiem z oliwy, surowego żółtka, octu lub cytryny oraz przypraw. Przemysłowa produkcja tego specjału rozpoczęła się jednak... w Nowym Jorku. W Polsce zaś pojawił się on w pierwszej połowie XIX wieku. Początkowo określenie „majonez” oznaczało nie tylko sam sos, ale także różne potrawy przygotowane z jego dodatkiem, np. przekąski z mięsa oraz ryb serwowane na zimno.

Obecnie trudno jest wyobrazić sobie naszą rodzimą kuchnię bez tego produktu. Majonez może być wykorzystywany m.in. jako sos do sałatek, dekoracja różnego typu przystawek, baza past kanapkowych, a nawet... składnik pysznych ciast. Oprócz tego jego podstawowa wersja może posłużyć nam do przyrządzenia wielu różnorodnych sosów, m.in. popularnego sosu tatarskiego.

 

Domowy majonez – jak go zrobić? 

Większość z nas automatycznie sięga po sklepowe wersje sosu majonezowego, nie zdając sobie sprawy, że jego samodzielne przyrządzenie jest banalnie proste i nie wymaga użycia żadnych wyszukanych składników. Korzystając z domowego majonezu, mamy pewność, że nie zawiera on żadnych sztucznych aromatów, zagęszczaczy czy konserwantów, które zwykle pojawiają się w jego przemysłowych wersjach.

Podczas przygotowywania sosu najlepiej skorzystać z wysokiej jakości robota planetarnego, np. z serii Kenwood Prospero+ , który może okazać się wręcz nieodzowny podczas wielkanocnej krzątaniny w kuchni. Taki sprzęt idealnie i w mgnieniu oka wymiesza wszystkie składniki, ale przede wszystkim nie wymaga pracy naszych rąk, dzięki czemu pozwala na efektywniejsze wykorzystanie czasu. Ponadto roboty planetarne są wielofunkcyjne i dzięki temu niezwykle uniwersalne. Po zrobieniu domowego majonezu możemy wykorzystać urządzenie np. do utarcia ciasta na babkę, ubicia śmietany lub przygotowania kremu do mazurka.

 

Przepis na majonez domowy 

Składniki:

• żółtko,

• łyżeczka musztardy,

• łyżka soku z cytryny lub białego octu winnego,

• 250 ml oleju słonecznikowego (lub innego płynnego oleju roślinnego),

• łyżka ciepłej wody,

• sól,

• biały pieprz.

 

Skorupkę jaja zalewamy wrzątkiem, a następnie wbijamy jajko do misy miksera. Dodajemy pozostałe składniki (olej na samym końcu). Miksujemy, aż sos stanie się gęsty i lśniący.

 

Przepis na majonez wegański 

Składniki:

• 125 ml napoju sojowego,

• 50 ml białego octu winnego lub octu jabłkowego,

• 350 ml płynnego oleju roślinnego,

• pół łyżeczki cukru,

• sól,

• pieprz biały.

 

Wszystkie składniki poza olejem umieszczamy w misie robota planetarnego. Miksujemy, powoli wlewając olej cienkim strumieniem (najlepiej z przerwami, by wszystko zdążyło się dokładnie wymieszać). Mieszamy do momentu otrzymania odpowiedniej konsystencji.

Choć w tradycyjnej wersji majonezu nieodzownym składnikiem jest żółtko jaja, coraz większa popularność diety wegańskiej oraz różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe zaowocowały stworzeniem przepisu opartego wyłącznie o składniki pochodzenia roślinnego. Oba warianty znakomicie zastąpią sklepowe produkty, wzbogacając wielkanocne potrawy nie tylko o walory smakowe, ale również substancje odżywcze. Każdy z domowych majonezów może także posłużyć jako baza do wielu innych, pysznych sosów.

 

 

 

Jak zrobić sos tatarski do jajek? 

Sos tatarski to jeden z najbardziej klasycznych i zarazem najpopularniejszych sosów przyrządzanych na bazie majonezu. Jajka w sosie tatarskim to potrawa, której wręcz nie może zabraknąć na tradycyjnym wielkanocnym stole. Na szczęście jej przyrządzenie jest równie banalne jak produkcja domowego majonezu.

 

Przepis na sos tatarski 

Składniki:

• 300 g domowego majonezu (na bazie jajek lub wegańskiego),

• 4 łyżki gęstej śmietany lub jogurtu greckiego,

• łyżeczka musztardy,

• łyżka tartego chrzanu,

• kilka lub kilkanaście marynowanych grzybków,

• 4-5 ogórków konserwowych,

• łyżka koperku,

• szczypta cukru,

• sól,

• pieprz.

 

Grzybki i ogórki kroimy w drobną kostkę i mieszamy z resztą składników. Jeśli chcemy ułatwić sobie pracę, możemy użyć robota planetarnego z funkcją siekania.

Sos tatarski to nie tylko znakomite przystrojenie gotowanych jajek, ale także nieoceniony dodatek do domowych pasztetów, mięsa w galarecie, potraw rybnych oraz wędlin. W wersji bezmięsnej można wykorzystać go także np. do kanapek, tartinek oraz innych słonych przekąsek.

 

 

Pomysły na nietypowe wielkanocne sosy do jajek 

Sos tatarski to oczywiście nie jedyna potrawa, którą można przygotować z majonezu. Jego domowa wersja stanowi doskonałą bazę dla wielu innych sosów wielkanocnych, które świetnie sprawdzą się podczas odświętnego śniadania lub obiadu. Ogranicza nas jedynie nasza wyobraźnia – warto eksperymentować, dodając swoje ulubione składniki i szukając wyjątkowych połączeń smakowych. Poniższe przepisy są jedynie inspiracją i punktem wyjścia do tworzenia własnych, unikalnych kompozycji.

 

Sos bazyliowy 

Składniki:

• 6 łyżek domowego majonezu,

• pęczek świeżej bazylii,

• sól,

• pieprz.

 

Listki bazylii drobno siekamy i mieszamy z resztą składników. Możemy również rozdrobnić wszystko za pomocą robota planetarnego.

 

Sos czosnkowy 

Składniki:

• 6 łyżek domowego majonezu,

• ząbek czosnku,

• sól,

• pieprz.

 

Przeciskamy czosnek przez praskę, mieszamy z majonezem i doprawiamy do smaku.

 

Sos z awokado 

Składniki:

• 6 łyżek domowego majonezu,

• awokado,

• sok z cytryny,

• sól,

• pieprz.

 

Awokado miksujemy i mieszamy z majonezem, sokiem z cytryny oraz przyprawami. Jeśli lubimy ostrzejsze smaki, możemy dodać jeszcze posiekaną papryczkę chili.

 

Sos z suszonymi pomidorami 

Składniki:

• 6 łyżek domowego majonezu,

• kilka suszonych pomidorów z zalewy,

• kilka listków bazylii,

• łyżeczka soku z cytryny,

• sól,

• pieprz.

 

Siekamy pomidory i bazylię oraz mieszamy je z innymi składnikami.

 

Jak widać, wszystkie zaproponowane przepisy są proste i nie wymagają wielkiego nakładu pracy (zwłaszcza jeśli posłużymy się blenderem z funkcją siekania), a efekt jest naprawdę imponujący. Warto poświęcić kilka chwil na urozmaicenie tradycyjnych świątecznych potraw – nasi goście z pewnością to docenią